Δίκτυα Γνώσης σε Συνθήκες Κρίσης

Διεπιστημονικό Συνέδριο

Aποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η πρόσφατη πανδημία COVID-19 επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο που οργανώνεται το επιστημονικό έργο, καθώς και η επικοινωνία μεταξύ επιστημόνων, κράτους και δημόσιας σφαίρας. Οι αλλαγές στο καθαυτό επιστημονικό έργο αφορούν τις διαδικασίες παραγωγής, επικύρωσης και μετάδοσης της επιστημονικής γνώσης. Όταν τα κρούσματα του νέου κορωνοϊού άρχισαν να εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα, μια σειρά από δημόσιους οργανισμούς, επιστημονικά περιοδικά και φορείς χρηματοδότησης συμφώνησαν στον ελεύθερο διαμοιρασμό της γνώσης που παραγόταν σε εργαστήρια και κλινικές και δημοσιευόταν στον επιστημονικό Τύπο. Ο στόχος ήταν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να έχουν άμεση πρόσβαση σε δημοσιεύσεις με κριτές, τουλάχιστον για όσο θα διαρκούσε η πανδημία. Εμπειρογνώμονες πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, εργαστηρίων και κλινικών άρχισαν να δημιουργούν, να συνοψίζουν και να διαμοιράζονται τα ευρήματά τους σε πραγματικό χρόνο. Μέσα σε αυτή την «ξαφνική καταιγίδα πληροφοριών», οι διαδικασίες ταχείας αξιολόγησης και η διαδικτυακή δημοσίευση επηρέασαν σημαντικά την αξιοπιστία της επιστημονικής γνώσης. Το ερευνητικό πρόγραμμα Δίκτυα Μετάδοσης και Επικοινωνίας Γνώσεων και Ειδημοσύνης: Αποτύπωση των κρίσιμων ροών πληροφορίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 είχε στόχο τη χαρτογράφηση των ροών γνώσης μέσα στην ελληνική επιστημονική κοινότητα στη συγκεκριμένη συνθήκη. Το ερώτημα που τέθηκε στο επίκεντρο της έρευνας ήταν «με ποιους τρόπους οι ταχέως διακινούμενες αλλά ανεπαρκώς επικυρωμένες επιστημονικές πληροφορίες καθοδήγησαν σε πραγματικό χρόνο τους επιδημιολόγους που εργάστηκαν για τον περιορισμό της επιδημίας και τους κλινικούς γιατρούς που φρόντιζαν τους ασθενείς σε μια περίοδο γενικευμένης επισφάλειας;». Υπό αυτή την έννοια, ο βασικός στόχος του έργου ήταν να ερευνήσει τη συγκρότηση και λειτουργία των δικτύων μέσω των οποίων αυτά τα πολύτιμα αλλά ατελή, αδιαμόρφωτα και αφιλτράριστα δεδομένα έπαιρναν τη μορφή αξιόπιστης γνώσης, ικανής να αποτελέσει το στέρεο υπόβαθρο για τη λήψη ιατρικών αποφάσεων και τη διαμόρφωση κοινωνικής πολιτικής.

O στόχος του επιστημονικού συνεδρίου «Δίκτυα Γνώσης σε Συνθήκες Κρίσης» είναι να αποτελέσει ένα περιβάλλον διεπιστημονικής επικοινωνίας όπου άνθρωποι από τον χώρο της Ιατρικής, των Φυσικών Επιστημών και των Κοινωνικών Επιστημών θα προβούν σε έναν κριτικό αναστοχασμό του τρόπου με τον οποίο η ευρύτερη επιστημονική κοινότητα, αλλά και οι θεσμοί διαχειρίστηκαν το κρίσιμο ζήτημα της επιστημονικής γνώσης στη διάρκεια της πανδημίας. Το συνέδριο θα εστιάσει κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, στις ακόλουθες θεματικές:

• Αποτύπωση του τρόπου που είδαν την έκτακτη συνθήκη επιστήμονες από διαφορετικά πεδία.
• Αποτίμηση του τρόπου με τον οποίο λειτούργησαν οι διαδικασίες παραγωγής, επικύρωσης και διακίνησης της γνώσης σε επιστημονικό και διεπιστημονικό επίπεδο.
• Κριτικός αναστοχασμός του τρόπου με τον οποίο λειτούργησε η επικοινωνία ανάμεσα στο «κοινωνικό» και το «επιστημονικό» για την παραγωγή γνώσης και πολιτικής.
• Διδάγματα για μελλοντικές κρίσεις: Με ποιους τρόπους η συμμετοχή στα σώματα διαχείρισης των κρίσεων επιστημόνων από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών μπορεί να επηρεάσει το είδος και την ποιότητα της γνώσης που παράγουν αυτά τα σώματα;

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Πέμπτη 9 Οκτωβρίου

9:00-9:30 Υποδοχή

9:30-11:15 Η διαχείριση της αβεβαιότητας
Συμμετέχουν: Κώστας Ελευθεριάδης (ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος), Νίκος Θωμαΐδης (ΕΚΠΑ), Νίκος Καλαμπαλίκης (Université Lumière Lyon 2), Γιάννης Καλομενίδης (ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Ευαγγελισμός), Γκόλφω Μαγγίνη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) Γαρυφαλλιά Πουλάκου (ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Σωτηρία).
Συντονίστρια: Μαρία Ζαρίφη

11:15-11:30 Διάλειμμα

11:30-13:15 Συνεργασίες και Δίκτυα
Συμμετέχουν: Αναστασία Κουτσολιούτσου (Ευρωπαϊκή Επιτροπή), Χαράλαμπος Οικονόμου (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Βάνα Σύψα (ΕΚΠΑ), Γιώτα Τουλούμη (ΕΚΠΑ), Νατάσα Φιλιππουπολίτη (ΕΑΠ)
Συντονιστής: Μανώλης Πατηνιώτης

13:15-13:30 Διάλειμμα

13:30-15:15 Κράτος, κοινωνία, υποδομές
Συμμετέχουν: Γιώργος Παναγιωτακόπουλος (Πανεπιστήμιο Πατρών), Ελένη Ρεθυμιωτάκη (ΕΚΠΑ), Γεωργία Σαλαντή (Πανεπιστήμιο Βέρνης), Κατερίνα Σιδερή (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Χαράλαμπος Τσέκερης (ΕΚΚΕ)
Συντονιστής: Στάθης Αραποστάθης

15:15-15:30 Διάλειμμα

15:30-17:15 Ο ρόλος του συναισθήματος στη διαχείριση της κρίσης
Συμμετέχουν: Θέμης Αποστολίδης (Πανεπιστήμιο Aix-Marseille), Νίκος Δέδες (Ένωση Ασθενών Ελλάδας), Τάκης Παναγιωτόπουλος (ΠΑΔΑ), Δημήτρης Παπανικολάου (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης), Πέτρος Πετρίδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Συντονίστρια: Ευαγγελία Χορδάκη

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Παρασκευή 10 Οκτωβρίου

9:30-10:45 Διαχείριση ζητημάτων ψυχικής υγείας
Σταματίνα Δούκη: Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας SARS-CoV-2
Άλκηστη Απανωμεριτάκη: Ψηφιακή Εργασία και Ψυχική Υγεία στην Πανδημική Κρίση: Η Περίπτωση των Ψηφιακών Πλατφορμών Εργασίας
Τίνα Ματθαίου: Η διαχείριση των Ψυχιατρικά ασθενών σε συνθήκες υγειονομικής κρίσης

10:45-11:00 Διάλειμμα

11:00-12:15 Διαχείριση ζητημάτων επιστημονικής γνώσης
Κατιάνα Ματζαρίδου-Μαντετζιόγλου: Ειδικότητες υπό πίεση: Η επιστημονική σύνθεση των επιτροπών COVID-19 ως δίκτυο κρίσης
Μαρίνα Αμεραλή: Θεραπευτικές προσεγγίσεις σε καιρό κρίσης: Κοινωνικές προεκτάσεις
Χρυσούλα Καπαρτζιάνη, Αλεξία Παπαδημητρίου: Αόρατα δίκτυα, ορατές κρίσεις. Γνώση και παιχνίδια ελέγχου

12:15-12:30 Διάλειμμα

12:30-13:45 Κρίση και κοινωνία
Βασιλική Έγγελη: Η επίδραση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 στις κοινωνικές επαφές στην Ελλάδα
Σωτήρης Ρούσσος: Διαχρονικές τάσεις στην πρόθεση εμβολιασμού για COVID-19 στην Ελλάδα και παράγοντες που σχετίζονται με τη διστακτικότητα
Μαρία Ζήση: Η Στεγαστική και υγειονομική κρίση και οι επιπτώσεις της στις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες την περίοδο της πανδημίας του COVID-19 στην Ελλάδα.

13:45-14:00 Διάλειμμα

14:00-15:30 Παρουσίαση του ερευνητικού προγράμματος NETRAC-NeX
Στάθης Αραποστάθης, Γιώργος Βλαχάκης, Ηρακλής Βογιατζής, Μαρία Ζαρίφη, Γιάννης Νίνος, Μανώλης Πατηνιώτης, Ελένη Τσατσαρώνη, Ευαγγελία Χορδάκη

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Στάθης Αραποστάθης, καθηγητής Ιστορίας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφία της Επιστήμης, ΕΚΠΑ
Ηρακλής Βογιατζής, Πληροφορικός, μεταδιδακτορικός ερευνητής
Γιώργος Βλαχάκης, καθηγητής Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών, ΕΑΠ
Μαρία Ζαρίφη, Ιστορικός της Επιστήμης, μεταδιδακτορική ερευνήτρια
Νίκος Θωμαΐδης, καθηγητής Αναλυτικής Χημείας, τμήμα Χημείας, ΕΚΠΑ
Γιάννης Νίνος, Μεταδιδακτορικός ερευνητής Φιλοσοφίας και Επιστημολογίας των Κοινωνικών Επιστημών
Γιώργος Παναγιωτακόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Φαρμακολογίας, τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών
Μανώλης Πατηνιώτης, καθηγητής Ιστορίας των Επιστημών και των Τεχνικών στους Νεότερους Χρόνους, τμήμα Κοινωνιολογίας ΕΚΠΑ
Γαρυφαλλιά Πουλάκου, αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ
Ελένη Ρεθυμιωτάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κοινωνιολογίας του Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ
Μάνος Σπυριδάκης, καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας των Εργασιακών Σχέσεων, τμήμα Κοινωνιολογίας, ΕΚΠΑ
Βάνα Σύψα, καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Ελένη Τσατσαρώνη, Ανθρωπολόγος, υποψήφια διδακτόρισσα σε θέματα ΤΝ
Ευαγγελία Χορδάκη, Ιστορικός της Επιστήμης, μεταδιδακτορική ερευνήτρια